mg, mcg, mL en IU: wat elke eenheid meet
Etiketten, recepten en doseringslogboeken gebruiken vier eenheden die op papier op elkaar lijken, maar verschillende dingen meten. mg en mcg meten massa. mL meet volume. IU meet biologische activiteit. Haal je ze door elkaar, dan kan een opgeschreven hoeveelheid iets heel anders gaan betekenen dan bedoeld.
Deze gids legt uit wat elke eenheid meet, waarom je de ene niet zomaar door de andere kunt vervangen, en hoe je je eigen gegevens duidelijk houdt. Hij legt alleen eenheden uit: hij geeft geen doses en vertelt niet hoe je iets moet klaarmaken. Laat elke hoeveelheid bevestigen door je apotheker of voorschrijver.
In één oogopslag
| Wat het meet | Hoe het zich verhoudt | |
|---|---|---|
| mg (milligram) | Massa | 1 mg = 1,000 mcg, en 1,000 mg = 1 g |
| mcg (microgram) | Massa | 1 mcg = 0.001 mg |
| mL (milliliter) | Volume | 1 mL = 1 cc (kubieke centimeter), en 1,000 mL = 1 L |
| IU (internationale eenheid) | Biologische activiteit, voor elke stof apart vastgelegd | Geen vaste omrekening naar mg, mcg of mL |
| “Units” op een insulinespuit | Volumestreepjes | Op een U-100-spuit is 100 units = 1 mL |
mg en mcg: hetzelfde, in twee groottes
Milligram en microgram meten allebei massa: hoeveel er van een stof is. Hun voorvoegsels zijn de standaard metrische. NIST, de Amerikaanse instantie voor meetnormen, definieert milli als een duizendste en micro als een miljoenste. Een milligram is een duizendste gram, een microgram een miljoenste gram, en dus is 1 mg = 1,000 mcg.
Omrekenen tussen de twee verschuift alleen de komma drie plaatsen. Daardoor zit je ook makkelijk een factor 1,000 naast. De FDA waarschuwt dat “mcg” of “µg” die als “mg” wordt gelezen een 1,000-voudige overdosis betekent, en haar richtlijn voor etikettering zegt dat het symbool µg helemaal niet gebruikt moet worden, omdat het is aangezien voor mg. De afkorting mcg is de afkorting die de FDA passend noemt.
mL: hoeveel vloeistof, niet hoeveel medicijn
Een milliliter meet volume. NIST definieert de milliliter als een andere naam voor de kubieke centimeter, dus 1 mL en 1 cc zijn hetzelfde. Sommige spuiten en oudere instructies gebruiken cc.
Een volume vertelt je hoeveel vloeistof er is, niet hoeveel werkzame stof erin zit. Roer een lepel suiker door een glas water, en nog een door een volle kan: een slok uit elk bevat een heel andere hoeveelheid suiker. Hetzelfde geldt voor elk vloeibaar medicijn.
De concentratie verbindt massa en volume
Om van een massa (mg of mcg) naar een volume (mL) te gaan, of terug, heb je nog één getal nodig: de concentratie, dat wil zeggen de hoeveelheid werkzame stof in elke mL. Die wordt geschreven als verhouding, zoals mg/mL of units/mL.
De concentratie hoort bij een specifiek product, en staat op het etiket. De richtlijn van de FDA voor etikettering zegt dat injecteerbare producten met een klein volume hun sterkte moeten vermelden als de hoeveelheid in de hele verpakking, gevolgd door de hoeveelheid per mL tussen haakjes. Insuline-etiketten vermelden units per mL, in de vorm “100 units/mL (U-100)”.
Daaruit volgen drie dingen:
- Er is geen algemene omrekening van mg naar mL. Zonder de vermelde concentratie van jouw product is elk antwoord een gok. Dezelfde stof kan in meer dan één concentratie bestaan: de FDA merkt bijvoorbeeld op dat sommige insulinepennen 100 units/mL bevatten en andere 200 units/mL.
- Lees beide getallen op het etiket. De FDA beschrijft fouten waarbij iemand de hoeveelheid per mL zag en het totaal in de verpakking miste.
- Houd mg en mL op papier uit elkaar. Een presentatie van de FDA met het Institute for Safe Medication Practices beschrijft recepten die in mL waren ingevoerd terwijl mg bedoeld was.
Waar de sterkte op het etiket van een receptgeneesmiddel staat, lees je in hoe je een FDA-geneesmiddeletiket leest.
IU: biologische activiteit, per stof vastgelegd
Een internationale eenheid meet geen massa of volume. Hij meet biologische activiteit. De WHO stelt International Standards vast, fysieke referentiepreparaten voor biologische stoffen, en kent sommige ervan een potentiewaarde in internationale eenheden toe. De IU van elke stof is vastgelegd ten opzichte van zijn eigen referentiestandaard.
Daarom is er geen enkele omrekening tussen IU en mg. Eén IU van de ene stof heeft geen vaste verhouding tot één IU van een andere, of tot een bepaalde massa. Zelfs binnen één voedingsstof kan de omrekening afhangen van de vorm: het Office of Dietary Supplements van de NIH geeft verschillende IU-omrekeningen voor verschillende vormen van vitamine A, en zegt dat omrekenen alleen kan als je weet om welke vorm het gaat. De FDA heeft de etiketten van voedingsmiddelen en supplementen voor de vitamines A, D en E ook omgezet van IU naar mcg of mg.
De afkorting zorgt zelf ook voor problemen. De richtlijn van de FDA voor etikettering zegt dat “IU” niet op etiketten gebruikt moet worden, omdat het verward is met IV (intraveneus).
“Units” op een spuit zijn volumestreepjes, geen IU
Insulinespuiten zijn gemarkeerd in “units”, en daar begint veel van de verwarring. De streepjes meten vloeistof. Ze zijn afgestemd op insuline van één concentratie: een U-100-spuit is gemaakt voor insuline van 100 units/mL, dus de volle schaal van 100 units bevat 1 mL en elk streepje is een honderdste mL. U-100-insuline is volgens het etiket alleen bedoeld voor gebruik met een U-100-spuit.
- De streepjes tellen alleen insuline-units met de insuline waarvoor ze gemaakt zijn. Met elke andere vloeistof is een “unit”-streepje gewoon een volume. Het zegt niets over de mg, mcg of IU van wat erin zit.
- Schalen verschillen. De flacon van een geconcentreerdere insuline met het etiket U-500 (500 units/mL) is volgens het etiket alleen bedoeld voor gebruik met een U-500-spuit. Dezelfde presentatie van de FDA beschrijft fouten waarbij een U-100-spuit werd gebruikt met een geconcentreerde insuline.
- Units op een spuit en IU delen een woord en verder niets.
Controleer de schaal die op je spuit of de verpakking staat. Weet je niet zeker welke je hebt, vraag het dan je apotheker.
Houd je eigen gegevens duidelijk
- Schrijf de eenheid er elke keer bij, precies zoals op je recept of etiket. Een getal zonder eenheid kan later niet worden gecontroleerd.
- Schrijf “mcg”, niet “µg”, zodat het niet als mg gelezen kan worden.
- Gebruik een nul vooraan en geen nul achteraan: 0.1, niet .1, en 1, niet 1.0. De FDA vraagt dit op etiketten, omdat een gemiste decimaalpunt van een getal er een maakt dat 10 keer groter of kleiner is.
- Noteer de concentratie die op het product staat dat je gebruikt bij je gegevens, en noteer wanneer een nieuwe voorraad een andere vermeldt.
- Als twee getallen niet overeenkomen, bijvoorbeeld je recept, het etiket en je notities, overleg dan met je apotheker of voorschrijver voordat je op een ervan vertrouwt.
Houd je een papieren logboek bij, dan hebben de logboeken om te printen een kolom voor de hoeveelheid en eenheid, zoals op je recept of etiket.
Veelgestelde vragen
Hoeveel mcg zit er in 1 mg?
1,000. Van mg naar mcg vermenigvuldig je met 1,000. Van mcg naar mg deel je door 1,000.
Kan ik IU omrekenen naar mg?
Niet met één formule. De IU van elke stof is apart vastgelegd, en sommige omrekeningen hangen af van de vorm van de stof. Vraag je apotheker naar een specifiek product.
Is 1 cc hetzelfde als 1 mL?
Ja. NIST definieert de milliliter als een andere naam voor de kubieke centimeter.
Eenheden in Peptimes
Peptimes legt elke dosis vast in de eenheid die je kiest: mg of mcg (IU als een stof daarin gedoseerd wordt). Het registreert geen doses in mL of spuit-units, en het rekent IU nooit om naar mg of mcg. Controleer voor je bewaart of de getoonde eenheid die van je etiket is, en controleer het getal opnieuw als je van eenheid wisselt. Je kunt je gegevens exporteren als CSV of JSON om ze met je voorschrijver door te nemen. Peptimes stelt nooit een hoeveelheid voor.
Bronnen
- NIST, “Metric (SI) Prefixes” (laatst bijgewerkt 13 aug. 2025), gecontroleerd op 25 okt. 2026: milli (m) is een duizendste (10⁻³) en micro (µ) een miljoenste (10⁻⁶), dus 1 mg = 1,000 mcg.
- NIST, “SI Units: Mass” (laatst bijgewerkt 9 dec. 2025), gecontroleerd op 25 okt. 2026: massa is hoeveel materie iets bevat; 1 g = 1,000 mg.
- NIST, “SI Units: Volume” (laatst bijgewerkt 2 mrt. 2026), gecontroleerd op 25 okt. 2026: de milliliter is een bijzondere naam voor de kubieke centimeter (1 cm³ = 1 mL); de liter en zijn symbool L.
- FDA, “Safety Considerations for Container Labels and Carton Labeling Design to Minimize Medication Errors”, Guidance for Industry (mei 2022), gecontroleerd op 25 okt. 2026: µg aangezien voor mg, en mcg als de passende afkorting; IU verward met de intraveneuze toedieningsweg; de sterkte van injecties met een klein volume vermeld per totaal volume, dan per mL; fouten waarbij het getal per mL werd gezien en het totaal gemist; de sterkte van insuline in units per mL, “100 units/mL (U-100)”; nullen vooraan en achteraan.
- FDA Center for Veterinary Medicine, “A Microgram of Prevention is Worth a Milligram of Cure: Preventing Medication Errors in Animals” (inhoud actueel per 05/21/2024), gecontroleerd op 25 okt. 2026: mcg of µg aangezien voor mg leidt tot een 1,000-voudige overdosis; fouten door nullen achteraan en ontbrekende nullen vooraan.
- FDA, presentatie van Drug Topics, “How to Avoid Medication Errors with Pen Injectors” (FDA en ISMP), gecontroleerd op 25 okt. 2026: sommige insulinepennen bevatten 100 units/mL en andere 200 units/mL; een U-100-spuit gebruikt met een geconcentreerde insuline; recepten ingevoerd in mL terwijl mg bedoeld was.
- WHO, “Providing international biological reference standards”, gecontroleerd op 25 okt. 2026: de International Standards van de WHO zijn fysieke referentiepreparaten voor het meten van biologische activiteit; sommige krijgen een potentiewaarde in internationale eenheden.
- NIH Office of Dietary Supplements, “Vitamin A and Carotenoids: Health Professional Fact Sheet” (bijgewerkt 10 mrt. 2025), gecontroleerd op 25 okt. 2026: IU-omrekeningen verschillen per vorm van vitamine A, en kunnen alleen worden gemaakt als de vorm bekend is.
- FDA, “FDA Provides Guidance for Industry to Convert Units of Measure for Certain Nutrients on Nutrition and Supplement Facts Labels” (15 aug. 2019), gecontroleerd op 25 okt. 2026: etiketten vermelden de vitamines A en D in mcg in plaats van IU, en vitamine E in mg.
- DailyMed (NLM, NIH), voorschrijfinformatie en verpakkingsetiket van een humane insuline voor injectie, 100 units/mL (bijgewerkt 16 jun. 2026), gecontroleerd op 25 okt. 2026: “100 units per mL (U-100)”; “Use only with a U-100 syringe”.
- DailyMed (NLM, NIH), voorschrijfinformatie en verpakkingsetiket van een geconcentreerde humane insuline voor injectie, 500 units/mL (bijgewerkt 1 jul. 2026), gecontroleerd op 25 okt. 2026: “500 units/mL (U-500)”; de doos van de flacon zegt dat hij alleen met een U-500-spuit gebruikt mag worden.
- Peptimes Help Center, “Dose amounts and units: mg, mcg and IU”, gecontroleerd op 25 okt. 2026: de eenheden die Peptimes vastlegt; controleer de eenheid voordat je bewaart.